ଇରମ (ରକ୍ତତୀର୍ଥ)

ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ବାସୁଦେବପୁର ଠାରୁ ୧୬ କିମିଦୁରରେ ଏହି ତ୍ୟାଗଭୁମି ଅବସ୍ଥିତ, ଏହି ସ୍ଥାନର ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟ ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗମେଇଁ ଓ କାଂସବାଂଶ ନଦୀ ରହିଛି । ପ୍ରାକୃତିକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାରୁ ଏହା ସ୍ୱାଧିନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ପାଲଟିଥିଲା । ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରାଚୀର ଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୋଲିସ କିମ୍ୱା ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ସହଜରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରୁନଥିଲେ । ଅଧିକନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଏକ ଖୋଲା ପଡିଆ ଥିଲା ଯାହା ୩ ଦିଗରୁ ଅବରୁଦ୍ଧ ଥିବା ବେଳେ ଗୋଟିଏ ଦିଗରେ ରାସ୍ତାଥିଲା । ସ୍ୱ।ଧିନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ସାଧାରଣସଭା କରୁଥିଲେ । ୧୯୨୦ରୁ ଆରମ୍ଭକରି ଏହି ପଡିଆରେ ପ୍ରମୁଖ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ନେତୃବୃନ୍ଦ ଯଥା ଉତ୍କଳମଣୀ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ଉତ୍କଳକେଶରୀ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ଆଦି ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରସାର କରିଆସୁଥିଲେ । “ଭାରତଛାଡ ଆନ୍ଦୋଳନ” ସମୟରେ ଏହି ପଡିଆରେ ଅନେକ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ସଭା ସମିତି ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ବିଦେଶୀ ଇଂରେଜ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ବିଷୋଦଗାର ସ୍ୱରୁପ ୨୮ ସେପ୍ଟମ୍ୱର ୧୯୪୨ ରେ ଏକ ବିରାଟ ଜନସଭା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ବାସୁଦେବପୁର ପୋଲିସ୍ ଥାନାରୁ ଡି.ଏସ.ପି (DSP) କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଫୌଜଦଳ ଇରମ ଅଭିମୁଖେ ମା଼ଡି ଚାଲିଲେ । ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ ପରି ଏଠାରେ ଡି.ଏସ.ପି (DSP)ଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬.୩୦ରେ ଶାନ୍ତିପୁର୍ଣ୍ଣ ଜନସଭା ଉପରେ ଫୌଜ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଯେହେତୁ ତିନିଦିଗରୁ ପଡିଆଟି ଆବଦ୍ଧ ଥିଲା, କେହି ବାହାରକୁ ଖସି ଯାଇପାରିଲେ ନାହିଁ । ଦେଖୁ ଦେଖୁ କେଇ ମିନିଟି ମଧ୍ୟରେ ୨୮ ଜଣ ଟଳିପଡିଲେ ଓ ୫୬ ଜଣ ଆହତ ହେଲେ । ଆହୁରିମଧ୍ୟ ଜଣେ, କିଛିସମୟ ପରେ ମୃତ ଘୋଷିତ ହେଲେ । ଏହି ୨୯ ଜଣ ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପରିବେୱା ହେଉଛନ୍ତି ଓଡିଶାର ଏକମାତ୍ର ମହିଳା ଶହୀଦ । ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଶହୀଦଙ୍କ ମୃତ୍ୱୁର ସ୍ମୃତିଚାରଣ ନିମନ୍ତେ ଏହାକୁ ୨ୟ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ବାସ୍ତବରେ ଏହାର ନାମ ରକ୍ତତୀର୍ଥ ର ଯଥାର୍ଥତା ରହିଅଛି ।